Onderzoeken korenlandschap, amateurzangers en gevolgen van corona

Onderzoeken korenlandschap, amateurzangers en gevolgen van corona

BRON: KOORNETWERK NEDERLAND 2 december 2020

Door LKCA, het landelijke Kenniscentrum voor Cultuureducatie en Amateurkunst, wordt op meerdere terreinen onderzoek gedaan naar de korenwereld. Dit gebeurt voor wat betreft de koorsector in goed overleg met Koornetwerk Nederland. Voor 2021 staan drie belangrijke onderzoeken in de planning: de Verenigingsmonitor, de Monitor Amateurkunst en een onderzoek naar ‘informele koren’.  Ook zal LKCA onderzoek (blijven) doen naar de gevolgen van het corona-virus op de korenwereld.  Dit stukje geeft een overzicht van deze verschillende onderzoeken.

Verenigingsmonitor meet organisatiekracht 

Deze monitor komt om de drie jaar uit en geeft inzicht in het functioneren van amateurkunst-organisaties (in de monitor ‘verenigingen’ genoemd) op elementen als organisatiekracht, artistiek aanbod en maatschappelijke oriëntatie. Dat gebeurt door middel van een digitale vragenlijst naar 800 organisaties. De Verenigingsmonitor geeft onder meer een beeld van leeftijdsamenstelling,  financiële positie, belangrijkste doelen, en knelpunten.

De meest recente Verenigingsmonitor is in 2018 uitgebracht. Deze vind je hier.

Op verzoek van Koornetwerk heeft LKCA een aparte uitdraai gemaakt van de resultaten van de Verenigingsmonitor voor zangkoren.

  • Deze Korenmonitor 2018 vind je hier.
  • Een samenvatting van dit rapport vind je hier.
  • De Verenigingsmonitor 2018 uitgebracht vind je hier.

Rond de zomer zal de Verenigingsmonitor 2021 uitkomen. Het bevat dezelfde vragen als de Verenigingsmonitor 2018 en zal daardoor trends zichtbaar kunnen maken. Op verzoek van Koornetwerk zal ook gevraagd worden naar de positie en drijfveren van jeugdige kunstbeoefenaars. Dit mede in verband met de behoefte van koren om nieuwe (jonge) leden te vinden.


Koren organiseren zich steeds meer op informele basis

Begin 2021 start LKCA een onderzoek naar de ‘informele koren’. Dat zijn koren die niet zijn georganiseerd in de vorm van een vereniging of stichting, en meestal ook niet zijn aangesloten bij een korenbond. Het aantal informele koren groeit en het is informatief te weten wat de achtergronden en drijfveren zijn van deze ontwikkeling. Het is een kleinschalig kwalitatief onderzoek op basis van interviews. Publicatie van het rapport is voorzien medio 2021.


Wat drijft de amateur-kunstbeoefenaar?

Naast de focus op verenigingen (de Verenigingsmonitor) doet LKCA in 2021 ook een nieuwe uitvraag naar de beoefening van kunst door individuele beoefenaars, de Monitor AmateurKunstbeoefening (MAK). Ongeveer 5.000 personen worden daarvoor bevraagd, als selectie uit een totaal van 6,4 miljoen mensen die kunst beoefenen in vrije tijd. Het betreft de sectoren beeldende kunst, muziek, dans, theater, schrijven en media. Het geeft inzicht in elementen als wie (leeftijd, woongebied, samen of alleen etc), wat (soort kunstbeoefening, actief of passief), waar (lessen bij een instituut of bij een vereniging) en hoe (kosten, reisafstand etc).

De laatste MAK is in 2017 gepubliceerd. Je kunt de pdf hier downloaden.  De nieuwe MAK komt najaar 2021 uit.


Corona zangverbod leidt tot sociale en financiële schade

In 2020 heeft LKCA ook onderzoek gedaan naar de impact van het corona-virus op de amateurkunst. Daar hebben ruim 1300 koren aan meegedaan. Eén op de 5 koren geeft aan als gevolg van het koorzangverbod leden te zullen verliezen. Dat heeft ook financiële gevolgen. Maar er wordt vooral veel sociale schade gerapporteerd, de binding tussen de leden valt weg omdat samen komen niet meer kan.

Zolang het coronavirus gevolgen heeft voor de culturele sector zal LKCA vervolgenquêtes doen op dit thema, al dan niet in combinatie met de Verenigingsmonitor en de MAK.

Zangverbod op 1 december van tafel maar kabinet blijft zingen sterk ontraden

Het zangverbod verandert per 1 december 2020 in een dringend advies om niet samen te zingen. Maar het kabinet blijft onverkort achter het advies van het OMT staan om samen zingen te ontraden.

Het zangverbod is niet opgenomen in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 waarmee de Tweede Kamer op 26 november heeft ingestemd. Deze regeling is de concrete uitwerking van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm, vaak ‘de Coronawet’ genoemd).

Dringend advies

Dat het zangverbod geen onderdeel van de Twm is geworden, heeft een puur formeel-juridische reden: er is geen wettelijke grondslag voor in de Wet publieke gezondheid. Het kabinet kan dus niet anders. Maar met het dringende advies blijft de regering zingen wel zeer sterk ontraden. Volgens het RIVM indiceert lopend onderzoek dat besmettingsgevaar tijdens samenzang niet is uit te sluiten. Zie deze pagina op Rijksoverheid.nl.

Verantwoordelijkheid bij koren

We begrijpen dat het er per december niet voor iedereen eenvoudiger op wordt in de koorwereld. Het dringend advies om niet te zingen legt de keuze immers bij koren en dirigenten, bijvoorbeeld als het gaat om een besluit over het al dan niet hervatten van repetities. De mondkapjesplicht, die ook per 1 december wordt ingevoerd, geldt voor publieke binnenruimtes maar niet bij de beoefening van podiumkunsten (zoals koorzang) en ook niet als de aanwezigen op een stoel blijven zitten.

Begrip en respect

Koornetwerk Nederland roept zowel de thuisblijvende als de doorzingende koren, zangers en dirigenten opnieuw op om begrip en respect te tonen voor ieders standpunt en beslissing. Elke situatie vraagt om een eigen afweging. Dat is al lastig en ingewikkeld genoeg. Een ‘richtingenstrijd’ vol emoties en grote woorden is het laatste waar de koorsector op zit te wachten.

Overleg

Ondertussen blijft Koornetwerk Nederland zijn best doen om meer te weten te komen over het onderzoek en het OMT-advies. Naar aanleiding van de brandbrief die Koornetwerk Nederland mede namens verschillende culturele organisaties op 20 november naar de Tweede Kamer stuurde, zijn er Kamervragen gesteld. Daarop is door minister De Jonge de toezegging gedaan voor een overleg over de ontstane situatie in de koorsector. We houden jullie op de hoogte.

 

Comments are closed.